سيد محمد على ايازى
32
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
گذشته از اين راويان ، عدهاى ديگر از اصحاب ائمه به نقل از امام باقر و امام صادق به گردآورى قرآن توسط امام على و داشتن مصحفى خاص اشاره مىكنند ، مانند آنچه سالم بن سلمه « 1 » و عياشى از بعضى اصحاب « 2 » نقل مىكنند . البته كسانى مانند مقاتل بن سليمان ( م 150 ) در تفسير خود اشاره به ترتيبى از مصحف امام مىكند كه تا حد زيادى به ترتيب نزولى شباهت دارد « 3 » بدون آنكه به قضاياى جمع قرآن و تفصيل مسائل اشاره داشته باشد . 2 / 4 - مؤلفان و محدثان مصحف امام على وجود مصحف امام ، تنها يك بار در كتاب كافى كلينى ( م 329 ) نقل شده و صرف نظر از بحثهاى دلالتى اين اخبار ، طرح موضوع در منابع اصيل و قابل اعتماد شيعه اهميت بسزايى دارد ، به همين جهت نقل كلينى به اين دليل كه از كتب اربعه است و اين كتابها مورد عنايت بسيارى بوده و با حساسيت بيشترى برخورد مىشده و راويان با دقت و احتياط خاصى به آن برخورد مىكردند و در طول تاريخ شيعه ، محدثين و راويان سينه به سينه براى اخذ و تلقى صحيح و اجازه از مشايخ روايى به اين روايات روى مىآوردند ، بسيار مهم است . البته كلينى در كتاب كافى چند جا بطور غير مستقيم از مصحف سخن مىگويد ، مانند آنچه درباره اختلاف قراءات آمده و حضرت دستور مىدهد : « اقرأ ، كما يقرأ الناس حتى يقوم القائم » ، يا در مرفوعه احمد بن محمد بن ابى نصر آمده است : دفع الىّ ابو الحسن
--> ( 1 ) - كلينى ، اصول كافى ، ج 2 / 633 ، ح 23 باب فصل القرآن . ( 2 ) - تفسير عياشى ، ج 3 / 70 ح 2576 ، قم ، مؤسسة البعثة ، 1379 ش . ( 3 ) - شهرستانى ، مفاتيح الاسرار ، ج 1 / 128 ، به نقل از تفسير مقاتل . اما با تمام جستجويى كه در تفسير موجود مقاتل بن سليمان ، تحقيق عبد اللّه شحاته ، الهيئة المصرية العامة للكتب ، 1979 م ، انجام شد ، چنين چيزى ديده نشد .